AI tijdens het aankoop- of verkoopproces: zo gebruik je het op een verstandige manier

Steeds meer kopers en verkopers gebruiken AI-tools zoals ChatGPT tijdens het kopen of verkopen van een woning. Zij laten moeilijke begrippen uitleggen, vragen om informatie samen te vatten en gebruiken AI om het proces beter te begrijpen. Ook worden documenten, zoals de koopovereenkomst, steeds vaker door kopers en verkopers in een AI-tool ingevoerd om deze te laten controleren.

Dat kan nuttig zijn, maar vraagt ook om voorzichtigheid. Een antwoord van AI kan overtuigend klinken en toch onjuist zijn. Daarnaast bevatten woningdocumenten veel persoonlijke en vertrouwelijke gegevens. Hoe kan je AI tijdens het koop- of verkoopproces op een verstandige manier gebruiken?

Waar kan AI bij helpen?

Tijdens de aankoop of verkoop van een woning krijg je te maken met veel nieuwe informatie. Begrippen zoals ontbindende voorwaarden, waarborgsom, bankgarantie en lijst van zaken zijn niet altijd direct duidelijk.

AI-tools kunnen helpen om deze begrippen in begrijpelijke taal uit te leggen. Je kunt bijvoorbeeld vragen wat een waarborgsom is, waarom deze wordt opgenomen en wat het verschil is met een bankgarantie. Ook kan je AI gebruiken om meer inzicht te krijgen in de verschillende stappen van het aankoop- of verkoopproces.

Wil je meer weten over veelgebruikte termen rondom het kopen en verkopen van een woning? In onze begrippenlijst leggen we deze begrippen ook in begrijpelijke taal uit.

Gert-Jan Olsthoorn adviseert daarom zeker om AI te gebruiken, maar wel als ondersteuning: ‘Stop niet na het eerste antwoord, maar vraag verder. Hoe meer gerichte vervolgvragen je stelt, hoe beter je de antwoorden leert begrijpen. De antwoorden kunnen vervolgens helpen om gerichte vragen aan jouw aankoop- of verkoopmakelaar te stellen. Onthoud daarbij dat jouw makelaar jou uiteindelijk het beste kan helpen, omdat die jouw persoonlijke situatie en het volledige dossier kent’

Een overtuigend antwoord is niet altijd juist

AI kent niet automatisch de woning, de gemaakte afspraken en het volledige dossier. Bij een woningtransactie zijn vaak meerdere stukken betrokken. Denk aan de koopovereenkomst, de vragenlijst, de lijst van zaken, aanvullende clausules en de correspondentie tussen koper en verkoper.

Daarnaast heeft AI geen gevoel of emotie, ook al kan het in een gesprek wel zo overkomen. Een AI-tool voorspelt op basis van grote hoeveelheden informatie welk antwoord waarschijnlijk passend is. Daardoor kan een antwoord heel overtuigend of menselijk klinken, zonder dat de informatie daadwerkelijk juist is voor jouw situatie.

Dat speelt bijvoorbeeld wanneer je wilt weten of je een uitbouw aan een woning mag realiseren. Een AI-tool kan op basis van algemene regels aangeven dat een uitbouw mogelijk is, maar kent niet automatisch het geldende omgevingsplan, eventuele vergunningseisen, regels voor het specifieke perceel of andere beperkingen. Een algemeen antwoord kan daardoor anders uitpakken zodra de situatie van de woning zelf wordt bekeken.

Hetzelfde geldt voor woningdocumenten. Wanneer je slechts één document invoert, kan belangrijke context ontbreken. Informatie waarvan AI aangeeft dat deze niet in de overeenkomst staat, kan bijvoorbeeld in een ander artikel of een bijlage zijn opgenomen. Ook kunnen AI-tools een bepaling, formulering of bedrag verkeerd lezen.

Laat conclusies van AI-tools daarom altijd controleren voordat je ervan uitgaat dat iets wel of niet mogelijk is of dat een document moet worden aangepast.

Deel niet zomaar volledige documenten

Een koopovereenkomst en andere woningdocumenten bevatten persoonsgegevens en vertrouwelijke informatie. Denk aan namen, adressen, contactgegevens, handtekeningen, financiële gegevens en afspraken tussen koper en verkoper.

Wees daarom voorzichtig met het uploaden van volledige documenten naar een AI-tool. Zeker bij gratis versies heb je vaak minder mogelijkheden om zelf te bepalen hoe gegevens worden verwerkt of bewaard. Maar ook bij een betaalde versie mag je er niet automatisch vanuit gaan dat alles wat je invoert volledig privé blijft.

Wil je een begrip laten uitleggen? Stel dan bij voorkeur een algemene vraag, zonder het volledige document te uploaden. Is een tekstfragment toch nodig, verwijder dan eerst namen, adressen, handtekeningen, financiële gegevens en andere informatie die naar een persoon te herleiden is.

Wat kan je wel en beter niet doen?

Gebruik AI vooral voor:

• het uitleggen van moeilijke begrippen;
• het begrijpen van het koop- of verkoopproces;
• het opzoeken van algemene achtergrondinformatie;
• het voorbereiden van vragen voor jouw makelaar;
• het verder uitdiepen van een onderwerp met vervolgvragen.

Wees terughoudend met:

• het uploaden van volledige woningdocumenten;
• het delen van persoonsgegevens en vertrouwelijke informatie;
• het direct overnemen van juridische conclusies;
• het zonder controle doorsturen van voorgestelde aanpassingen;
• het gebruiken van AI als vervanging van deskundig advies.

Laat jouw persoonlijke situatie beoordelen

AI-tools kunnen je helpen om informatie beter te begrijpen, maar kunnen niet beoordelen hoe een juridische bepaling binnen jouw volledige woningdossier moet worden geïnterpreteerd.

Twijfel je over een bedrag, clausule of afspraak in de koopovereenkomst? Neem dan contact op met jouw aankoop- of verkoopmakelaar. Die kent de woning, de gemaakte afspraken en alle bijbehorende documenten. Daardoor kan jouw makelaar beoordelen of een opmerking terecht is en uitleggen wat een bepaling voor jouw situatie betekent.

Gebruik AI-tools dus gerust om je te verdiepen, begrippen te laten uitleggen en betere vragen te stellen. Voor juridisch advies over jouw persoonlijke situatie blijft jouw aankoop- of verkoopmakelaar het juiste aanspreekpunt.